Słowniczek pojęć

Autor: aDiego

Anamorficzne ściśnięcie obrazu

Sposób przechowywania obrazu panoramicznego używany na płytach DVD i innych płytach laserowych. Polega on na tym, że obraz formatu panoramicznego, np. 16:9, jest ścieśniony do zwykłych rozmiarów 4:3 poprzez ściśnięcie go po obu stronach. Tak więc na ekranie konwencjonalnego telewizora 4:3 efektem będzie obraz, który jest nieco rozciągnięty w pionie, ale za to zawierający znacznie więcej szczegółów, niż w przypadku innych technik. Podczas odtwarzania filmu na telewizorze widescren (tzn. formatu 16:9) obraz zostanie powtórnie rozszerzony do właściwych proporcji.

Aspect Ratio (proporcje)

Oznacza stosunek szerokości do wysokości obrazu. W przypadku konwencjonalnych telewizorów pracujących w PAL i NTSC stosunek ten wynosi 4:3. Standardem dla telewizji wysokiej rozdzielczości HDTV jest 16:9. Stosunek ten jest również właściwą proporcją dla telewizorów widescreen. Najbardziej rozpowszechnione proporcje zapisu występujące w kinie domowym to 1.85:1 i 2.35:1, czyli w formacie jeszcze szerszym niż 16:9 (1.78:1). Pewien wyjątek mogą stanowić niektóre polskie filmy. Nagranie DVD umożliwiające efektywne wyświetlanie obrazu panoramicznego na telewizorach z różnymi proporcjami ekranu (konwencjonalnch 4:3 i widescreen). Obraz może być anamorficznie ścieśniony w poziomie, nagrany technice pan and scan (powodującej odcięcie lewej i prawej krawędzi) lub letterbox (nad pod reprodukowanym obrazem pojawiają się czarne pasy).

Digital Cinema Sound (DCS)

Procesor cyfrowego dźwięku kinowego, który wytwarza dodatkowe wirtualne głośniki tylne, zapewniając szerokie i naturalne pole dźwiękowe.

Digital Theater Systems (DTS)

Format wysokiej jakości 8-kanałowego dźwięku przestrzennego (surround), stosowany m.in. w kinach. 6 kanałów jest używanych bieżąco, 2 są dodatkowymi kanałami basowymi używanymi do odgrywania efektów. Prędkość transmisji danych jest tu o wiele większa niż w przypadku MPEG lub Dolby Digital, dzięki czemu w warunkach kina domowego uzyskujemy najwyższą jakość dźwięku.

Digital versatile Disc (DVD)

W tłumaczeniu na polski uniwersalna płyta cyfrowa. To najnowsze osiągnięcie techniki Home Theater. Dysk optyczny o dużej gęstości upakowania danych. Jednostronna i zapisana w jednej warstwie płyta może pomieścić około 4,7 GB danych, to jest około 7 razy więcej niż płyta kompaktowa. Tymczasem dziś stosowane jest przez wydawców płyt zapisywanie 2 warstw po obu stronach dysku. Na płycie jednostronnej i jednowarstwowej (oznaczanej jako DVD-5) można maksymalnie nagrać 133 minuty obrazu, na płycie jednostronnej, dwuwarstwowej (DVD-9) - 242 minuty, dwustronnej i jednowarstwowej (DVD-10) - 266 minut, a na dwustronnej, dwuwarstwowej (DVD-18) aż 484 minuty filmu. Obraz i dźwięk zapisane są na płycie w sposób cyfrowy, w odróżnieniu do płyt LD, gdzie obraz jest nagrany analogowo. Zarówno dźwięk i wizja na DVD są skompresowane w MPEG1lub MPEG2, ponadto taki dysk mieści do 8 wersji językowych filmu i ścieżek dźwiękowych nagranych w Dolby Digital 5.l oraz do 32 zestawów napisów(subtitles) w różnych językach. Dzięki systemowi kompresji MPEG, płyta DVD zapewnia obraz o rozdzielczości poziomej wynoszącej ok. 500 linii. Dla porównania w systemie VHS wynosi ona 250 linii, a na dyskach laserowych LD - 425-440 linii.

Dolby Digital (AC3)

Format zapisu dźwięku przestrzennego (surround). Nagraną w nim ścieżkę dźwiękową można zdekodować do 5 oddzielnych kanałów surround (lewego, centralnego, prawego, lewego surround i prawego surround) oraz kanału LFE (Low Frequency Effects), czyli dodatkowego kanału efektów specjalnych o niskich częstotliwościach. System ten nazywa się 5.1, ponieważ szósty kanał (LFE) ma niepełny zakres częstotliwości - tylko niskie.

Dolby Pro-Logic

Format dźwięku nie stosowany raczej już dziś w kinie domowym, a popularny jako format zapisu muzycznego. Dekodery Pro-Logic ma obecnie prawie każdy zestaw audio dobrej klasy. system ten używa stereofonicznego nośnika, na którym przechowywane są dane, po których dekodowaniu otrzymujemy 4 kanały: lewy, centralny, prawy i jeden kanał surround. Jednakże ten ostatni nie jest kanałem mającym pełen zakres częstotliwości, oscyluje on w zakresie od 100 aż do 7000 Hz, co oznacza, że nie uda się odwzorować na nim wszystkich efektów.

Dolby Surround

Inny format dźwiękowy, który pojawił się jeszcze przed: Pro-Logic. Składał się on tylko z trzech kanałów: lewego, prawego i surroundowego.

Format obrazu 4:3

Format obrazu odpowiadający proporcjom ekranu zwykłego telewizora, w którym stosunek szerokości do wysokości wynosi 4:3 (1.33:1)

Format obrazu 16:9

Szerokoekranowy, panoramiczny format obrazu (widescreen). Stosunek szerokości do wysokości wynosi tutaj 16:9 (1,78:1). Aby oglądać obraz w tym formacie trzeba używać zdalnego telewizora, w którym proporcje ekranu odpowiadają wymiarom obrazu.

Kod regionalny

System zarządzania i handlu nagraniami DVD dzielący, świat na 6 regionów sprzedaży i określający numer regionu zarówno dla odtwarzacza, jak i dla płyty. Gwarantuje możliwość odtwarzania płyty tylko w danym regionie. Dostępnym w Europie płytom PAL oraz odtwarzaczom DVD PAL/NTSC przyporządkowano w tym systemie kod regionalny 2. Tym samym kodem oznaczona jest również Japonia. Numer l to USA i Kanada, 3 - Azja (bez Chin, Hongkongu i Japonii), 4 - Ameryka Południowa i ĹŚrodkowa oraz Australia i Nowa Zelandia, 5 - Afryka i Rosja, natomiast region 6 to Chiny i Hongkong.

Laserdisc (LD)

Płyta wizyjna o średnicy 30 cm, która na pierwszy rzut oka wygląda jak wyrośnięty kompakt. W chwili obecnej właściwie wyszła już z użycia. Teoretyczna rozdzielczość obrazu zapisanego na takowym nośniku wynosi 425 linii dla NTSC i 440 dla PAL. Płyta taka ponadto posiada dwa rodzaje ścieżek dźwiękowych: 2 analogowe oraz 2 cyfrowe PCM. Dysk ma dwie strony, które są ze sobą sklejane po zakończeniu tłoczenia.

Letterbox

Technika reprodukcji obrazu, który jest fizycznie szerszy od proporcji konwencjonalnego telewizora 4:3. Na zwykłych telewizorach widzimy czarne pasy na górze i u dołu ekranu. Podczas wyświetlania niektórych formatów, np. 2.35:1. obraz może zajmować tylko ok, 1/3 ekranu telewizora.

Menu ekranowe

Inaczej graficzny interfejs użytkownika (Graphic User Interface - GUI) używany do obsługi odtwarzacza DVD. Poszczególne opcje wybiera się z wyświetlanego na ekranie menu.

MPEG 2

MPEG jest skrótem od Moving Picture Experts Group - międzynarodowego komitetu ekspertów zajmujących się opracowywaniem standardów zapisu obrazu na różnych nośnikach. W 1991 roku opracowany przez tę grupę system kodowania obrazu, nazwany MPEG1, został przyjęty jako uniwersalny system zapisu płyt CD-ROM. Udoskonalona wersja, której nadano nazwę MPEG2, obowiązuje od 1994 roku jako system transmisji danych na dyskach magnetycznych i optycznych, w tym DVD. Przy pomocy formatu MPEG2 obraz nagrany na płycie DVD kodowany jest w postaci 8-bitowej (czyli bliskiej jakości, jaką zapewnia oryginalna taśma matka danego filmu) i tak skompresowanej, by maksymalnie oszczędzić miejsce na dysku. Wielokanałowy dźwięk, skompresowany w formacie MPEG2. jest jednym z systemów 5.1 - kanalowego cyfrowego dźwięku surround, dostępnym dla głyt DVD. Druga możliwość to Dolby Digital.

NTSC

Standardowy sygnał telewizyjny w USA. Jego teoretyczna rozdzielczość to 525 linii, a proporcje 4:3, czyli 1.33:1. Częstotliwość odświeżania obrazu wynosi 60 Hz. Optyczne wyjścia dźwięku Oprócz dwóch zestawów analogowych gniazd wyjściowych. większość odtwarzaczy DVD posiada też koncentryczne i optyczne cyfrowe gniazda wyjściowe umożliwiające dołączenie, bez zauważalnej utraty jakości, dowolnego typu procesora MPEG2 lub Dolby Digital.

PAL

Standardowy sygnał telewizyjny w Europie. Jego teoretyczna rozdzielczość to 625 linii, a proporcje 4:3, czyli 1,33:1. Częstotliwość odświeżania obrazu wynosi 50 Hz.

Pan and Scan

Jedna z technik wyświetlania obrazu panoramicznego 16:9 na telewizorze o standardowych proporcjach 4:3. Obraz zostaje obcięty po bokach, tj. z prawej i lewej strony, tak aby mógł się zmieścić w telewizorze o standardowych proporcjach 4:3. W ten sposób tracimy jednak z pola widzenia część kadru.

RGB-Video / s-Video / Composite-video

Rodzaje połączeń między urządzeniami wideo. Ponieważ sygnały wizji na płycie DVD zapisane są w postaci cyfrowej, najwyższej jakości obraz uzyskamy poprzez podłączenie specjalnego telewizora dekodującego sygnał RGB do gniazda "Euro" w odtwarzaczu. Sygnał RGB charakteryzuje się rozdzieleniem sygnału na trzy podstawowe barwy (czerwoną, zieloną i niebieską). Odbiornik możemy też przyłączyć za pośrednictwem gniazda S-Video. Połączenie to rozdziela sygnał chrominescencji (informacje o nasyceniu barw) od sygnału luminescencji (informacje o jasności obrazu. Konwencjonalne odbiorniki podłączamy do odtwarzacza złączem composite, w którym sygnał przesyłany jest jednym przewodem.

Rozdzielczość

Termin związany z liczbą linii poziomych, które tworzą obraz. Im więcej linii (wyższa rozdzielczość), tym obraz zawiera więcej szczegółów. Jeżeli rozdzielczość jest za niska, to na dużych ekranach zaczynają się pojawiać czarne linie pomiędzy liniami obrazu.

Subwooffer (głośnik niskotonowy)

Jest głośnikiem niskotonowym służącym do reprodukcji tzw. basu, np. uderzenia pioruna, etc. Również w nowych systemach dźwiękowych takich jak Dolby Digital czy DTS może być używany z kanałem LFE (Low Frequency Effects). Najlepsze z subwooferów mogą nawet uzyskać dźwięk o częstotliwości niższej niż 15 Hz.

Surround Sound

Najpopularniejszy zwrot na określenie dźwięku przestrzennego, tzw. "dookolnego", czyli takiego, który otacza słuchacza.

Widescreen

Termin używany do określenia proporcji obrazu szerszego od zwykłego formatu 4:3 (1.33:1). Może mieć proporcje od 1.66:1 aż do 2.41:1.



blog comments powered by Disqus