Tło historyczne – węgierska rewolucja 1956

plakat filmu Tło historyczne – węgierska rewolucja 1956

23 października 1956 roku pokojowa manifestacja na ulicach Budapesztu, zorganizowana przez studentów chcących wyrazić swoje wsparcie dla Polskiego Października stała się zaczątkiem rewolucji, której celem było wyzwolenie i wyprowadzenie Węgier spod Sowieckiej okupacji i ze strefy wpływów ZSRR.

Wypadki potoczyły się błyskawicznie. Manifestanci przejęli broń z magazynów i stali się rewolucjonistami. Wyparto sowiecki garnizon, więźniowie polityczni zostali wyzwoleni. Szybko sformował się nowy rząd Imre Nagy’ego, który przywrócił system wielopartyjny znosząc jedynowładztwo komunistów oraz ogłaszając wystąpienie Węgier z Paktu Warszawskiego. Wydaje się, że to koniec komunizmu i początek niezrealizowanej „trzeciej drogi", mitycznego „socjalizmu z ludzką twarzą". W całym kraju wprowadzono system demokratyczny i ogłoszono spokojny powrót do pracy. Sukces wydaje się być pełny, ale trwa bardzo krótko.

Scena dziejowa się obraca - rewolucyjny entuzjazm zderza się z twardą polityką. Na nieszczęście dla Węgrów równocześnie z wydarzeniami w Budapeszcie trwa kryzys sueski i wojna światowa wisi w powietrzu. Prezydent USA Dwight Eisenhower wyklucza więc wsparcie rewolucji i interwencję na Węgrzech. Przywódca ZSRR Nikita Chruszczow, decyduje się na krwawe stłumienie postania po to, by wzmocnić swoją pozycję w kraju, osłabioną ustępstwami wobec Polskiego Października.

Niszczycielska armia Radziecka wkracza do Węgier w sile 150,000 żołnierzy, ze wsparciem armii 6000 czołgów. Opór słabnie, a Rosjanie rozbijają dom po domu. Ofensywa na Budapeszt kosztuje Węgrów 5000 zabitych. Ginie 700 żołnierzy radzieckich. Rewolucja upada.

Zaczynają się masowe aresztowania – do katowni i więzień trafia 12.000 rewolucjonistów, 300 zostaje skazanych na śmierć. Wśród nich – legalnie urzędujący i wybrany premier Imre Nagy. 200.000 ludzi ucieka na zachód przez granice Austrii. Węgry przez dziesięciolecia nie podniosły się do końca po tej tragedii. Powstanie w Budapeszcie było pierwszym, uzbrojonym zrywem przeciwko władzy komunistów w Bloku Wschodnim.


blog comments powered by Disqus